Bu şirkət haqqında məlumat
Koala genetikası, alimlərin bu heyvanları qurtarmasına kömək olacaq


Yeni xəbər nədir? 

 


Tədqiqatçılar koalaların genetik təlim kitablarını bir araya topladılar. Bu heyvanların xüsusi genetik kolleksiyası var. Marsupials məməlilərdəndir və kenquru,opossums, vombatslara daxildir. Doğulduqdan sonra analarının kiçik torbalarında qidalanırlar.
Tədqiqatçıların böyük qrupu iyul ayının 2-də "Nature Genetics"-də koala tapıntılarını nəşr etdi.

Nə üçün önəmsəyirik? Bir çox insanlar koalaları sevir. Hər il onları görmək üçün yüzlərlə insan Avstraliyaya səyahət edir. Avstraliyadakı Yeni Cənubi Uels hökumətinin verdiyi məlumata görə, bu ziyarətçilər hər il 1,1 milyard dollar gəlir (Avstraliya dolları) gətirirlər. Amma vəhşi təbiətdə daha az koala qalıb. Onların genomunda olanları elm adamları necə qurtaracaqlarına dair fikirlər yürüdürlər. Artıq elm adamları bəzi qruplarda koalaların digər qruplarda koalalara nisbətən daha fərqli genlərə sahib olduğunu bilirlər. Təpə və çaylar heyvanları ayırdığı üçün bir yerə toplaşan koalaların genləri eyni qalır. Alimlər həmçinin Avstraliyanın Brisbane Vadisi və Klarens çayının koala qruplarının ayrıldığını bilirlər. Yeni tədqiqat göstərir ki, Hunter dərəsində bir maneə var. Hansı qrupların qarışmadığını öyrənmək bioloqlara kömək olacaqdır. Koala genomlarının müxtəlifliyini saxlamaq üçün yeni yollar hazırlaya bilərlər.

Koalalarda nə qədər gen var? 26, 558. Tədqiqatçıların saydığından 2 qat daha çoxdur və yeni texnologiyalar genləri daha dərindən öyrənməyə imkan yaradır.

Bu çoxdurmu? Bəli, əsasəndə bir heyvan üçün. İnsanlardakılardan 5 min daha çox gen var. Lakin bitkilər heyvanlardan da çox genə sahibdirlər. Koala genomunda insanınkından daha çox DNT var. DNT əsas cütlər deyilən kimyəvi bloklardan hazırlanır.
İnsanlar təxminən 6,4 milyard DNT bazası cütlüyə malikdir, lakin koalaların təqribən 7 milyard bazası cütü vardır.

Araşdırmada başqa nə ortaya çıxır?
Koalalar okaliptü yeyirlər. Bu bitkilər terpenlər adlanan zəhərli kimyəvi maddələr yaradırlar. Evkalipt yemək ən çox heyvan ölümünə səbəb olan bitkidir. Lakin koalalar bu kimyəvi maddələrin parçalanmasına səbəb ola bilər. Onlar xüsusi CYP2C genlərinin əlavə kopyalarını istifadə edirlər. Bu əlavə genlər koala qaraciyərində kimyəvi maddələrin parçalanmasını təmin edən zülallar verirlər. Bu zülallar terpenləri suda parçalanır. Sonra koalalar öz kimyəvi işlərini edirlər.

Lakin bu genlərin də dezavantajları var. Onlar koalalardakı bir xəstəliyi müalicə etməyi çətinləşdirə bilər. Chlamydia adlanan bu xəstəlik mikroblardan qaynaqlanır. Alimlərdə xəstəliyin müalicəsi üçün dərman vasitələri var. Lakin koalaların terpenləri qırmasına kömək edən zülallar da dərmanlardakı kimyəvi maddələrin parçalanmasına səbəb ola bilər. Bu mikrobları öldürməkdən qoruyur.

Elm adamları da koalaların bu qədər seçici yeyənlər olduğunu öyrənirlər. Evkaliptin 600-dən çox növü var olsa da, koalalar yalnız 20-yə yaxınını yeyirlər. Koalalarda acı dadları qavrayacaq genlər də var. Terpenlərin və digər zəhərli kimyəvi maddələrin qarşısını almaq üçün faydalıdır. Koalalarda da qoxu hissi var. Onlarda digər marsupiallar kimi qoxu ilə məşğul olan altıdan çox gen var. Qoxu və dad genləri koalaların sağlam bir pəhriz seçmələrinə kömək edə bilər. Onlar qida və az zəhərli kimyəvi maddələrin balansına ehtiyac duyurlar. Koalasın ayrıca aquaporin 5 adlı iki kopyası vardır. Bu gen onlara şirəli bitki yarpaqlarını axtarmaq üçün kömək edir. Bu vacibdir, çünki koalalar çox içmir. Onlar suyu yarpaq yeməkdən alırlar.

Maraqlı faktlar: Ortalama olaraq, koalalar hər gün 14 saatdan çox yatırlar. Həm də oyanarkən səkkiz saat istirahət edirlər. Onlar yalnız gündə orta hesabla dörd dəqiqə səyahət edirlər.

Koala analarının südü, balacaları torbada qorumağa kömək edir. Süd mikrobların və göbələklərin yaratdığı xəstəliklərlə mübarizə edən zülallara malikdir.

Əsas sözlər

Bazlı cümlələr– DNT və ya RNT-də bir-birinə uyğun olan nükleotidlərin silsilələri. DNT üçün adenin (A) timin (T), sitosin (C) isə guaninlə (G).

Biologiya– canlıları öyrənən elmdir və bu elmlə məşğul olan şəxsə bioloq deyilir.

Kimyəvi– Sabit bir nisbətdə və quruluşda birləşən iki və daha çox atomdan meydana gələn bir maddə.

Xlamidiya– Cinsi yolla əmələ gələn bir mikrobdur. Qadınlarda müalicə olunmadığı təqdirdə sonsuzluğa gətirib çıxara bilir.

Pəhriz– Bir heyvan tərəfindən alınan qidalar və mayelər sağlamlığı inkişaf etdirir. Bədən çəkisini idarə etmək məqsədilə müəyyən bir qidalanma planı qəbul etmək.

Həll edilmə– məsələn, qatı maddənin mayeyə çevrilməsi.

DNT- genetik göstəriciləri ortaya çıxaran proses.

Okaliptüs– Avstriyada bitən bitki. Yarpaqlarında müalicəvi xarakteri var.

Gen– Genlər valideynlərdən keçir və bir orqanizmin necə olduğunu müəyyən edir.

Genome– Bir hüceyrədə və ya orqanizmdə genlərin və ya genetik materialın tam dəsti. Hücrelər içərisində yaşanan bu genetik mirasın öyrənilməsi genomik olaraq bilinir.

Qaraciyər– bədənin ən əsas orqanlarındandır. Lazımsız yağları atmağa kömək olur. Məməlilər sinifinin nümayəndələrində olur.

Məməli– bu balaca tüklü heyvan övladları üçün işləyir.

Marsupial– Anasının kisəsində qidalanırlar. Lakin böyüdükdə təbiətə buraxılırlar.

Mikrob– Mikroorqanizm daha qısa. Bakteriyalar, bəzi göbələklər və amoebalar kimi bir çox digər orqanizmlər də daxil olmaqla, gözlə görülməyəcək dərəcədə çox kiçik bir canlılardır. Ən çoxu tək bir hüceyrədən ibarətdir.

İmunitet– Bitki, yeməklərdəki qidanın əsas hissəsi.

Online– internet istifadəsi.

Protein– protein insan orqanizminin əsasını təşkik edir və əzələlərin inkişafında kömək olur.

Cinslər– Yaşayan və çoxaldıla bilən nəsillər.

Dad- dil üzərindəki reseptorlar vasitəsilə qidaların dadını almaq mümkündür.

Toksinlər- zəhərli və öldürücü dərəcəli maddələr.

 

buqelemun.com | Sizin təhsil şəbəkəniz

QeydYazı kopyalanarkən www.buqelemun.com -a istinad olunmalıdır

Buhaqqında məlumat